SKKN Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy văn miêu tả trong phân môn Tập làm văn lớp bốn
- Mã tài liệu: BM4134 Copy
Môn: | Tiếng việt |
Lớp: | 4 |
Bộ sách: | |
Lượt xem: | 539 |
Lượt tải: | 8 |
Số trang: | 21 |
Tác giả: | Phạm Thị Diệp |
Trình độ chuyên môn: | Cử nhân đại học |
Đơn vị công tác: | Trường Tiểu học Nguyễn An Ninh |
Năm viết: | 2020-2021 |
Số trang: | 21 |
Tác giả: | Phạm Thị Diệp |
Trình độ chuyên môn: | Cử nhân đại học |
Đơn vị công tác: | Trường Tiểu học Nguyễn An Ninh |
Năm viết: | 2020-2021 |
Sáng kiến kinh nghiệm “SKKN Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy văn miêu tả trong phân môn Tập làm văn lớp bốn” triển khai gồm các biện pháp nổi bật sau:
1. Xác định thể loại văn miêu tả trong phân môn Tập làm văn
2. Hình thành cấu trúc bài văn
3. Quan sát, lựa chọn từ ngữ và bộc lộ cảm xúc trong văn miêu tả
4. Tổ chức dạy học
5. Kinh nghiệm cụ thể qua các dạng văn miêu tả
Mô tả sản phẩm
Phần thứ nhất : MỞ ĐẦU
- Đặt vấn đề
` Phân môn Tập làm văn ở Tiểu học học sinh bắt đầu từ lớp hai, sau khi các em học xong lớp 1 (biết đọc, biết viết). Nội dung, kiến thức được thiết kế theo chương trình đồng tâm, mức độ kiến thức, nội dung được nâng cao và mở rộng khi các em học lên các lớp trên. Ở Tiểu học, nó là môn học có vai trò quan trọng trong các môn học. Nó rèn cho học sinh cả 4 kĩ năng nghe, nói, đọc, viết và đòi hỏi học sinh phải vận dụng tất cả các giác quan trong quá trình học. Phân môn Tập làm văn trang bị cho học sinh kiến thức về các thể loại văn như : Kể chuyện, viết thư, miêu tả, đơn từ, làm báo cáo thống kê, trao đổi ý kiến, thuyết trình, tranh luận,…Trong chương trình Tập làm văn lớp bốn, văn miêu tả chiếm hơn một nửa thời gian học tập làm văn của các em; là một một phân môn khó đối với tất cả các em học sinh
Hiện nay phương pháp dạy văn miêu tả còn rập khuôn máy móc, và dựa theo bài bố cục giáo viên đưa ra và bài văn mẫu trong sách tham khảo để học sinh viết bài chứ học sinh chưa có sự nhìn nhận riêng về thế giới khách quan. Một số em còn lúng túng khi diễn đạt và sử dụng từ ngữ hình ảnh chưa sát với sự vật được tả. Các em viết văn chưa phân biệt được cấu trúc 3 phần của bài văn và chưa biết viết câu mở đoạn. Học sinh lớp bốn kĩ năng viết văn các em còn hạn chế, các em dùng từ, viết câu chưa đúng, chưa biết viết câu văn hoàn chỉnh, chưa biết dùng các từ ngữ miêu tả.
Trong quá trình dạy tập làm văn giáo viên còn chủ quan trong phần nhận xét đánh giá bài làm của học sinh; một số giáo viên còn lúng túng khi diễn đạt, chủ yếu còn thiên về bắt lỗi chính tả. Học sinh chưa có sự sáng tạo trong bài viết. Chính vì thế, tôi xin đưa ra : “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy văn miêu tả trong môn Tập làm văn lớp 4”.
- Mục đích nghiên cứu
Nhằm tăng cường kĩ năng quan sát, kĩ năng giao tiếp cho học sinh.
Nhằm tìm ra các giải pháp hữu hiệu để giúp học sinh nói và viết thành câu, viết thành đoạn văn bài văn miêu tả hay hơn, giàu hình ảnh hơn.
Học sinh có lòng yêu thiên nhiên và yêu quê hương đất nước, góp phần bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môi trường sống.
Phần thứ hai : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
- Cơ sở lí luận của vấn đề
Theo chiến lược con người mà Đảng và nhà nước vạch ra là “Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”. Với mục tiêu phát triển toàn diện cho con người, mọi người ra đời đều mạnh dạn giao tiếp, biết nói biết viết, biết cảm nhận cái hay cái đẹp.Văn miêu tả giúp các em mở rộng vốn từ, nhìn nhận thế giới xung quanh một cách đúng đắn hơn, phát triển tư duy, tâm hồn, cảm xúc trong sáng cho các em, hình thành nhân cách cho học sinh làm cho các em thấy yêu cuộc sống, yêu quê hương đất nước và tự ý thức được cần mang sức lực, trí tuệ của mình góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp hơn.
Học tốt văn miêu tả giúp học sinh cảm nhận được cái hay, cái đẹp trong thiên nhên từ đó có ý thức bảo vệ thiên nhiên. Từ đó, các em sẽ có những cách sống cách giao tiếp, ứng xử phù hợp với chuẩn mực đạo đức.
Dạy văn miêu tả có hiệu quả là giúp học sinh hiểu được thế nào là miêu tả, biết cách miêu tả sự vật, cảm nhận được cái đẹp của sự vật cần tả từ đó viết được bài văn miêu tả giàu hình ảnh, đầy cảm xúc và mang tính nhân văn sâu sắc. Nó giúp người đọc hình dung ra sự vật, sự việc một cách sinh động, cụ thể trong cuộc sống.
- Thực trạng vấn đề
Trong văn miêu tả lại được phân ra gồm các phần : Miêu tả đồ vật, miêu tả cây cối và miêu tả con vật. Mặc dù đây là những đối tượng miêu tả khá quen thuộc, gần gũi với cuộc sống đời thường song các em lại thiếu vốn ngôn ngữ để diễn tả những điều mình quan sát được mà quan sát có một vai trò rất quan trọng. Văn miêu tả gắn chặt với tâm hồn, cũng như với óc quan sát tinh tế của con người. Chính những kết quả quan sát đã đem lại cho học sinh những cảm nhận về sự vật hiện tượng cần miêu tả.
Chương trình tập làm văn từ lớp Ba chuyển sang lớp Bốn có nhiều điểm khác nhau hoàn toàn : Từ trả lời câu hỏi để viết đoạn văn sang quan sát tìm ý và lập dàn bài rồi viết bài văn hoàn chỉnh nên học sinh còn lúng túng khi tự quan sát và viết bài theo cấu trúc các em thường dựa vào bài văn mẫu một cách rập khuôn máy móc. Quy trình quan sát và mô tả sự vật theo sự cảm nhận của mình chưa được tự tin. Một số em xác định thể loại văn còn lúng túng, lạc đề, dùng từ ngữ để miêu tả chưa phù hợp với sự vật cần quan sát, hình ảnh sự vật chưa sinh động. Một số em chưa thể hiện được cảm xúc tình cảm của mình.
Trình độ tiếp thu của học sinh không đồng đều, một bộ phận không nhỏ học sinh chưa tự giác trong việc tiếp thu kiến thức dẫn đến chất lượng chưa cao. Sự tương tác trong học tập giữa trò với thầy, giữa trò với trò còn yếu.
* Kết quả khảo sát trước khi thực hiện đề tài :
Năm học, lớp | Tổng số học sinh | Có kĩ năng viết văn tốt, đúng thể loại, đúng bố cục cấu trúc chặt chẽ có cảm xúc, giàu hình ảnh, từ ngữ chính xác,… | Đúng bố cục, từ ngữ chính xác, chưa sử dụng hình ảnh nghệ thuật | Chưa có bố cục, dùng từ ngữ chưa chính xác, lạc đề |
……
(Lớp 4C) |
33em | 5 em
15,2% |
23
69,6% |
5 em
15,2% |
……
( Lớp 4D) |
28em | 3 em
13,0 % |
20 em
71,4 % |
5 em
15,6% |
III. Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
- Xác định thể loại văn miêu tả trong phân môn Tập làm văn
Hướng dẫn học sinh xác định thể loại văn miêu tả trong phân môn Tập làm văn lớp Bốn
Muốn vậy trước hết giáo viên cần hướng dẫn cho học sinh hiểu được khái niệm về văn miêu tả : “Miêu tả là vẽ lại sự vật bằng ngôn ngữ sao cho người đọc hình dung ra được sự vật đó. Bên cạnh đó trong khi viết bài văn miêu tả cần sử dụng các biện pháp nghệ thuật như là so sánh, nhân hóa, … dùng các từ ngữ gợi hình, gợi cảm để thể hiện được tình cảm của người viết.”
Vậy giáo viên cần phải làm thế nào ?
Với học sinh tiểu học phương pháp trực quan luôn là phương pháp giúp học sinh dễ nhận ra nhất.
Phân tích đoạn văn mẫu để học sinh hiểu khái niệm miêu tả :
Ví dụ : Giáo viên đưa ra hai đoạn văn:
Đoạn 1: Con chó có bộ lông màu vàng, thân to và nặng chừng 25 ki-lô-gam. Nó có bốn cái chân, đầu như quả bưởi. Cái đuôi dài.
Đoạn 2 : Con chó khoác lên mình chiếc áo màu vàng tuyệt đẹp. Thân to dài như cái thùng nước. Cái đầu to như quả bưởi. Cái đuôi dài thướt tha trông rất duyên dáng. Bốn chân thon dài bước đi nhẹ nhàng trên mặt đất.
Yêu cầu học sinh so sánh hai đoạn văn và chỉ ra được cái hay trong đoạn văn 2.
Từ cách so sánh hai đoạn văn trên, học sinh chỉ ra cái hay, những biện pháp nghệ thuật được tác giả sử dụng trong đoạn văn 2. Em hãy tìm những từ ngữ, hình ảnh thể hiện cái hay đó. Em có thể thay các thình ảnh đó bằng từ khác mà em thích không ? Em hãy thêm các từ ngữ, hình ảnh vào đoạn văn 1 để đoạn văn hay hơn.
Từ cách phân tích đó giáo viên giúp học sinh hiểu được khái niệm về văn miêu tả.
TÀI LIỆU LIÊN QUAN
- 8
- 103
- 1
- [product_views]
- 7
- 146
- 2
- [product_views]
- 4
- 162
- 3
- [product_views]
- 7
- 198
- 4
- [product_views]
- 9
- 108
- 5
- [product_views]
- 8
- 104
- 6
- [product_views]
- 5
- 176
- 7
- [product_views]
- 8
- 143
- 8
- [product_views]
- 4
- 102
- 9
- [product_views]
- 7
- 167
- 10
- [product_views]