SKKN Một số biện pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh trong môn Toán lớp 4
- Mã tài liệu: BM4169 Copy
Môn: | Toán |
Lớp: | 4 |
Bộ sách: | |
Lượt xem: | 413 |
Lượt tải: | 6 |
Số trang: | 23 |
Tác giả: | Trần Thị Thu Ngân |
Trình độ chuyên môn: | Cử nhân đại học |
Đơn vị công tác: | Trường tiểu học Hùng Vương |
Năm viết: | 2021-2022 |
Số trang: | 23 |
Tác giả: | Trần Thị Thu Ngân |
Trình độ chuyên môn: | Cử nhân đại học |
Đơn vị công tác: | Trường tiểu học Hùng Vương |
Năm viết: | 2021-2022 |
Sáng kiến kinh nghiệm “SKKN Một số biện pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh trong môn Toán lớp 4” triển khai gồm các biện pháp nổi bật sau:
Biện pháp 1: Giúp học sinh hiểu một số thuật ngữ toán học và giúp học sinh yêu thích học Toán qua việc cung cấp them những thông tin “ Có thể em chưa biết”
Biện pháp 2: Giúp học sinh phát hiện, tự chiếm lĩnh kiến thức và hiểu sâu kiến thức trọng tâm của bài học. Đúc rút thành các bước giải, công thức giải.
Biện pháp 3: Sử dụng các đồ dùng dạy học đơn giản, hiệu quả phát huy tính trực quan cụ thể trong tư duy của học sinh.
Biện pháp 4: Tổ chức dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ nhằm phát huy tính chủ động, sáng tạo, của học sinh.
Biện pháp 5: Khuyến khích học sinh tìm nhiều cách giải trong một bài toán nhắm phát huy tính sáng tạo, khả năng phát hiện của học sinh.
Biện pháp 6: Khai thác sâu các bài tập trong sách giáo khoa nhằm phát triển tư duy và gây hứng thú học tập cho học, để dạy học đến cá thể học sinh.
Mô tả sản phẩm
- MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài
Với vai trò là cấp học nền tảng, giáo dục tiểu học là “nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản để học sinh học tiếp trung học cơ sở”. Do đó, mục đích giúp học sinh có những kĩ năng, kiến thức đặc biệt là kiến thức toán học có vị trí rất quan trọng, đó cũng là công cụ cần thiết cho các môn học khác và để giúp học sinh nhận thức thế giới xung quanh, để hoạt động có hiệu quả trong thực tiễn.
Khả năng giáo dục nhiều mặt của môn toán rất to lớn, nó có khả năng phát triển tư duy lôgic, phát triển trí tuệ. Nó có vai trò to lớn trong việc rèn luyện phương pháp suy nghĩa, phương pháp suy luận, phương pháp giải quyết vấn đề có suy luận, có khoa học toàn diện, chính xác, có nhiều tác dụng phát triển trí thông minh, tư duy độc lập sáng tạo, linh hoạt… góp phần giáo dục ý chí nhẫn nại, ý chí vượt khó khăn. Vấn đề đặt ra là dạy và học toán như thế nào để vai trò của toán học được phát huy và có tác dụng thiết thực.
Theo tôi các phương pháp dạy học bao giờ cũng phải xuất phát từ vị trí, mục đích và mục tiêu giáo dục của môn toán ở bài học nói chung và trong giờ dạy toán ở từng lớp nói riêng. Nó không chỉ là cách thức truyền thụ kiến toán học, rèn kỹ năng giải toán mà là phương tiện tinh vi để tổ chức hoạt động nhận thức tích cực, độc lập và giáo dục phong cách làm việc một cách khoa học, hiệu quả cho học sinh. Chúng ta biết rằng, sản phẩm của giáo dục khác với sản phẩm của người thợ may, thợ mộc… sản phẩm của giáo dục là đào tạo ra những con người biết sáng tạo. Vì vậy việc lựa chọn, sử dụng ưu thế của từng PPDH sao cho phù hợp với mục tiêu, nội dung ở từng loại bài học, ở từng lớp học, ở từng giai đoạn dạy học nhằm phát huy tối đa tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh phải là một nghệ thuật, bản thân người GV cũng phải luôn học hỏi, sáng tạo.
Như vậy, vị trí và nhiệm vụ của môn toán là vô cùng quan trọng. Song, qua thực tế giảng dạy tại đơn vị, bản thân tôi thấy nhiều GV vẫn chưa xác định đúng vai trò của môn học, chưa nghiên cứu bài dạy kĩ lưỡng, chưa tìm ra cách dẫn dắt HS tiếp cận và chiếm lĩnh kiến thức bài học chủ động. Sử dụng đồ dùng chưa linh hoạt, chưa hiệu quả; chưa chú ý đến các đối tượng HS trong lớp, chưa khai thác hết ý đồ của sách giáo khoa. Nhiều GV chỉ gọi một số HS hay phát biểu, vẫn còn HS chưa tập trung vào bài học, những kĩ năng toán cần phát huy cho đối tượng HS có năng lực toán chưa được chú ý, dạy học theo nhóm còn mang tính hình thức, bao quát lớp chưa tốt…
Mặt khác, từ 6/11/2016, Thông tư số 22/2016/TT-BGDĐT hướng dẫn cách đánh giá HS tiểu học có hiệu lực. Với cách kiểm tra định kì theo 4 mức độ như hướng dẫn của Thông tư, GV cần phải có sự điều chỉnh trong cách dạy học, chú ý phát huy tính tích cực sáng tạo trong dạy học, giúp HS hiểu sâu, rèn luyện tốt các kĩ năng của bài học. Vấn đề đặt ra cho người dạy là làm thế nào để giờ dạy – học toán có hiệu quả cao, học sinh được phát triển tính tích cực, chủ động sáng tạo trong việc chiếm lĩnh kiến thức toán học. Vậy giáo viên phải có phương pháp dạy học như thế nào để truyền đạt kiến thức, phát triển năng lực toán cho HS, góp phần thực hiện tốt mục tiêu bộ môn này tới học sinh tiểu học. Với suy nghĩ đó, trong quá trình dạy học ở lớp 4, tôi đã đi sâu vào tìm tòi, thực nghiệm và rút ra được “Một số biện pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh trong môn Toán lớp 4.“
1.2 Mục đích nghiên cứu
Xuất phát từ quan điểm chương trình cần thực hành, vận dụng nên nói chung nội dung chương trình Toán đã tinh giảm, tập trung vào các kiến thức kỹ năng cơ bản bám sát thực tế, tích hợp được nhiều kĩ năng. Để HS vận dụng tốt các kĩ năng bài học thì các em phải hiểu bản chất của các đơn vị kiến thức được học rồi nhớ và luyện tập, vận dụng.Muốn vậy, vai trò hướng dẫn của GV để HS chủ động tìm ra kiến thức là rất quan trọng. Nhằm mục đích tìm ra con đường, cách thức phù hợp nhất cho các đối tượng học sinh, để giúp học sinh tự chiếm lĩnh kiến thức bằng cách đi từ cái đã biết, tư duy, tìm tòi để tự tìm ra kiến thức mới dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Với mong muốn tích lũy kinh nghiệm qua các tiết dạy để HS tự chiếm lĩnh kiến thức môn Toán một cách nhẹ nhàng, dễ hiểu. Giúp HS chủ động lĩnh hội kiến thức, từ đó hiểu sâu, nhớ lâu, phát huy tính tư duy sáng tạo cho HS, biến những ý nghĩ “học Toán thật là khó” của một số học sinh thành hứng thú học Toán chính là mục đích của đề tài này.
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu các phương pháp dạy học, các kĩ thuật dạy học tích cực. Áp dụng các kinh nghiệm dạy học của bản thân từ đó tìm ra các biện pháp, kĩ thuật phù hợp, hiệu quả nhất để phát huy tính tích cực của HS trong dạy học môn Toán lớp 4 .
1.4 Phương pháp nghiên cứu
1.4.1 Nghiên cứu tài liệu:
Nắm bắt hệ thống các bài học trong chương trình Toán 4, nắm vững mục tiêu môn học, tiết học, lựa chọn các biện pháp phù hợp.
Nghiên cứu tài liệu Bồi dưỡng thường xuyên giáo viên TH13, TH14, TH15.
Tham khảo qua các tài liệu đổi mới phương pháp giáo dục phục vụ dạy học Toán nói chung, Toán 4 nói riêng.
Tham khảo các tạp chí giáo dục.
Nghiên cứu tài liệu hướng dẫn làm đồ dùng dạy Toán.
Thông tư số 22/2016/TT-BGDĐT hướng dẫn cách đánh giá HS tiểu học.
Tham khảo các thông tin, nguồn tài liệu toán học trên Internet.
1.4.2 Nghiên cứu thực tế.
Tiến hành ra đề và khảo sát để lấy số liệu đối chứng.
Nắm bắt, phân loại đối tượng HS.
Thực hành lập kế hoạch bài học để áp dụng. Chuẩn bị đồ dùng hạy học.
Thực hiện dạy học thực nghiệm trên lớp theo kế hoạch.
Dự giờ trao đổi với đồng nghiệp để so sánh, đối chiếu việc áp dụng các biện pháp dạy học thuộc phạm vi nghiên cứu.
Ghi chép, tích lũy các biện pháp qua thực tế giảng dạy để đúc rút kinh nghiệm.
1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm.
Trên cơ sở sáng kiến kinh nghiệm của năm học trước, qua thực tế vận dụng tại lớp dạy, sáng kiến được bổ sung thêm hai biện pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực của học sinh trong môn Toán lớp 4 là:
Biện pháp 5: Khuyến khích học sinh tìm nhiều cách giải trong một bài toán nhắm phát huy tính sáng tạo, khả năng phát hiện của học sinh.
Biện pháp 6: Khai thác sâu các bài tập trong sách giáo khoa nhằm phát triển tư duy và gây hứng thú học tập cho học, để dạy học đến cá thể học sinh.
- NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lí luận của sang kiến kinh nghiệm
Việc thực hiện đổi mới chương trình giáo dục phổ thông đòi hỏi phải đổi mới đồng bộ từ mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện đến cách thức đánh giá kết quả dạy học, trong đó khâu đột phá là đổi mới PPDH. Mục đích của đổi mới PPDH là phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo; rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợp tác, kĩ năng vận dụng kiến thức vào các tình huống khác nhau trong học tập và thực tiễn; có niềm vui và hứng thú trong học tập.
Phương pháp dạy học là lĩnh vực phức tạp và đa dạng. Hiện có nhiều tài liệu, nhiều quan điểm, quan niệm khác nhau về PPDH ở Tiểu học nói chung, PPDH Toán nói riêng. Điều đó, một mặt tạo cơ hội cho GV được tiếp cận với nhiều nguồn thông tin phong phú, đa dạng, nhưng mặt khác cũng gây lúng túng cho một số GV trong quá trình thực hiện đổi mới PPDH.
Từ mục đích đổi mới PPDH, giáo viên cần căn cứ vào nội dung , tính chất từng bài; căn cứ vào trình độ học sinh, sở trường của GV và điều kiện hoàn cảnh của lớp học mà có những cách thức, biện pháp phù hợp giúp HS lĩnh hội kiến thức, kết hợp sử dụng các PPDH một cách linh hoạt, sáng tạo, có hiệu quả.
2.2 Thực trạng của vấn đề
2.2.1. Về phía giáo viên:
Việc đổi mới PPDH đã được thực hiện trong nhiều năm qua. Trong thực tế dạy học vẫn còn một số GV chưa chú ý đúng mức tới việc vận dụng ưu điểm và phối hợp các PPDH như thế nào cho phù hợp với đối tượng học sinh của mình. Nguyên nhân là do giáo viên chưa nghiên cứu kĩ các phương pháp, kĩ thuật cần thiết và tích cực áp dụng cho từng bài dạy, Tổ chức các hình thức dạy và học chưa phong phú, chưa đạt được hiệu quả. Do vậy, chưa lôi cuốn được sự tập trung chú ý nghe giảng của học sinh, chưa kích thích được khả năng tư duy của HS. Từ đó dẫn đến tình trạng dạy học chưa trọng tâm, truyền đạt kiến thức còn mang tính áp đặt, giảng giải, đơn điệu.
Nội dung mỗi bài học thường nằm ngay trong tiêu đề bài học. GV chưa chú ý đúng mức đến việc giúp HS hiểu nghĩa của các từ ngữ trong đầu bài, chưa chú ý đến ý nghĩa thực tế của bài toán. Quá trình dẫn dắt khai thác nội dung chưa logic, chưa tạo ra những tình huống có vấn đề để HS tự nhớ lại kiến thức cũ vận dụng làm bài, chủ động, sáng tạo trong tư duy để tìm ra kiến thức mới, vận dụng các hình thức dạy học còn mang tính hình thức. Trong thực hành GV cũng chưa khai thác hết những đơn vị kiến thức cần củng cố, những kiến thức cần mở rộng hay chốt lại cách thực hiện.
Việc sử dụng đồ dùng dạy học không kém phần quan trọng. Đồ dùng dạy học phong phú, mới lạ, hay đơn giản đều phải có tác dụng thu hút các giác quan
TÀI LIỆU LIÊN QUAN
- 8
- 103
- 1
- [product_views]
- 7
- 146
- 2
- [product_views]
- 4
- 162
- 3
- [product_views]
- 7
- 198
- 4
- [product_views]
- 9
- 108
- 5
- [product_views]
- 8
- 104
- 6
- [product_views]
- 5
- 176
- 7
- [product_views]
- 8
- 143
- 8
- [product_views]
- 4
- 102
- 9
- [product_views]
- 7
- 167
- 10
- [product_views]