SKKN Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột”
- Mã tài liệu: BM4023 Copy
Môn: | Khoa học |
Lớp: | 4 |
Bộ sách: | |
Lượt xem: | 733 |
Lượt tải: | 5 |
Số trang: | 25 |
Tác giả: | Phạm Thị Bảo Hân |
Trình độ chuyên môn: | Thạc sĩ giáo dục |
Đơn vị công tác: | Trường Tiểu học Nguyễn Văn Tố |
Năm viết: | 2020-2021 |
Số trang: | 25 |
Tác giả: | Phạm Thị Bảo Hân |
Trình độ chuyên môn: | Thạc sĩ giáo dục |
Đơn vị công tác: | Trường Tiểu học Nguyễn Văn Tố |
Năm viết: | 2020-2021 |
Sáng kiến kinh nghiệm “SKKN Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột”” triển khai gồm các biện pháp nổi bật sau:
Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức của bản thân trong việc đổi mới PPDH
Giải pháp 2: Nghiên cứu nội dung chương trình Khoa học lớp 4, lựa chọn bài dạy và xác định nội dung kiến thức áp dụng phương pháp Bàn tay nặn bột
Giải pháp 3. Thiết kế và thực hiện tiến trình dạy học môn Khoa học có áp dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột”
Giải pháp 4: Lựa chọn và sử dụng thiết bị dạy học hiệu quả trong phương pháp “Bàn tay nặn bột”
Giải pháp 5: Coi trọng kĩ thuật dạy học và rèn kĩ năng cho học sinh trong phương pháp “Bàn tay nặn bột”
Giải pháp 6: Rèn luyện ngôn ngữ cho học sinh thông qua phương pháp “Bàn tay nặn bột”
Mô tả sản phẩm
- MỞ ĐẦU
- Lí do chọn đề tài
Thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 8 Khóa XI về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo”. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã triển khai đổi mới nâng cao chất lượng dạy học sao cho nền giáo dục nước nhà đạt được kết quả ngang tầm với các nước trong khu vực cũng như các nước tiên tiến trên thế giới. Trong đó, đổi mới môn Khoa học ở lớp 4 cũng là một yêu cầu cần thiết góp phần đạt được những mục tiêu giáo dục đề ra. Ở lớp 4, học sinh lần đầu làm quen với môn Khoa học thay cho bộ môn Tự nhiên và xã hội ở các lớp dưới. Đối với lứa tuổi này, kiến thức mà môn Khoa học mang lại cho các em vô cùng rộng lớn, khó nhớ, khó hình thành những khái niệm ban đầu về khoa học- tự nhiên, lại có phần khô cứng. Tuy nhiên, chúng cũng khá gần gũi với thực tế, giúp các em có thể vận dụng những kiến thức môn Khoa học vào đời sống hàng ngày.
Kể từ năm học ………, các trường Tiều học trên địa bàn huyện Hậu Lộc bắt đầu được tập huấn và triển khai áp dụng một phương pháp mới dành cho môn Tự nhiên và xã hội ở các lớp 1,2,3 và môn Khoa học ở các lớp 4,5. Đó là phương pháp dạy học “Bàn tay nặn bột”. Đây là một phương pháp dạy học tích cực do Giáo sư Georger Charpak (người Pháp) sáng tạo và phát triển từ năm 1995 dựa trên cơ sở khoa học của sự tìm tòi – nghiên cứu. Với phương pháp này, học sinh tự lĩnh hội kiến thức mới xuất phát từ một sự vật, hiện tượng thực tế gần gũi với các em. Tạo nên tính tò mò, ham muốn khám phá và say mê khoa học của học sinh. Phương pháp bàn tay nặn bột còn chú ý nhiều đến việc rèn luyện kĩ năng diễn đạt thông qua ngôn ngữ nói và viết cho học sinh.
Tôi nhận thấy việc áp dụng phương pháp Bàn tay nặn bột trong môn Khoa học lớp 4 nói riêng và môn Khoa học cấp Tiểu học nói chung ở các trường Tiểu học còn có những hạn chế nhất định: Một số học sinh chưa tự giác, tích cực tham gia các hoạt động học tập. Giáo viên còn ngại sử dụng phương pháp BTNB. Vậy thực trạng việc dạy học môn Khoa học như thế nào? Việc áp dụng phương pháp dạy học mới khó khăn ra sao? Do đâu mà giáo viên còn lúng túng khi vận dụng phương pháp Bàn tay nặn bột trong việc thực hiện dạy học môn Khoa học? Tại sao học sinh chưa thực sự hứng thú với môn học? Để trả lời cho các câu hỏi đó, tôi đã tìm hiểu thực trạng việc dạy học môn Khoa học ở lớp 4, trường Tiểu học Ngư Lộc 2.
Ở lớp 4, dung lượng kiến thức của môn Khoa học là rất lớn. Khó khăn lớn nhất của giáo viên trong dạy học môn Khoa học đó là việc vận dụng phương pháp Bàn tay nặn bột. Một số giáo viên còn lúng túng, chưa hiểu đúng, hiểu sâu mục tiêu của phương pháp này nên vận dụng một cách hình thức, hời hợt. Trong khi cần chú trọng việc hình thành cho học sinh phương pháp học tập, rèn kỹ năng và thói quen tự tìm tòi nghiên cứu trước các sự vật, hiện tượng tự nhiên thì không ít giáo viên lại yêu cầu học sinh đọc thuộc lòng, áp đặt kiến thức, bắt học sinh phải công nhận kiến thức khoa học một cách miễn cưỡng. Điều đó vô tình giáo viên làm mất đi khả năng sáng tạo của học sinh, không phát huy được tính tìm tòi ham hiểu biết của các em. Dẫn đến hiệu quả giờ học chưa cao. Mặc dù các em đó biết làm việc tập thể, biết trao đổi, trình bày ý kiến cá nhân, biết làm một số thí nghiệm thực hành đơn giản nhưng giờ học thiếu sinh động, không khí học tập cũng nặng nề. Các em ít tò mò, ít đặt ra những câu hỏi thắc mắc và hầu như mơ hồ về biểu tượng của những sự vật hiện tượng mà các em được tìm hiểu, sự lập luận cßn kÐm, c¸c kỹ năng thực hành còn vụng về, lúng túng. Việc vận dụng những kiến thức mà các em thu thập được vào thực tiễn còn hạn chế bởi các em thiếu kỹ năng thực hành. Các em chưa có thói quen ghi lại những gì mà các em quan sát được, chưa chủ động trong việc xác định mục đích quan sát và thí nghiệm, chưa nắm vững và nhớ lâu kiến thức đã học.
Những kết quả mà phương pháp bàn tay nặn bột mang lại có thể nói được hầu hết giáo viên công nhận. Tuy nhiên, Khi áp dụng vào thực tế, dự giờ, trao đổi cùng đồng nghiệp, tôi nhận thấy thực trạng của việc áp dụng phương pháp Bàn tay nặn bột trong môn Khoa học của giáo viên cũng còn nhiều hạn chế. Vậy nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng đó? Bản thân tôi đã tìm hiểu và thấy được nguyên nhân chủ yếu của tình trạng đó là do giáo viên chưa sử dụng tốt phương pháp Bàn tay nặn bột trong dạy học môn Khoa học.
Từ những lí do trên, để áp dụng phương pháp Bàn tay nặn bột trong môn Khoa học lớp 4 hiệu quả, tôi mạnh dạn lựa chọn Sáng kiến kinh nghiệm có tên gọi: “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” trong dạy học môn Khoa học lớp 4” để nghiên cứu và đã được ứng dụng thành công trong năm học ………, tiếp tụ̣c vận dụng trong năm học ………
- Mục đích nghiên cứu
Tìm ra những biện pháp tối ưu nhất giúp bản thân nâng cao hiệu quả sử dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” trong dạy học môn Khoa học lớp 4, giúp học sinh hoạt động tích cực khám phá kiến thức, phát triển tư duy lôgic, trí tưởng tượng, rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo thực hành và vốn ngôn ngữ khoa học, giúp các em vững vàng trong lập luận, khám phá tự nhiên, tiếp cận thế giới xung quanh mình. Bước đầu các em đã biết vận dụng những điều đã học áp dụng vào trong cuộc sống hàng ngày.
- 3. Đối tượng nghiên cứu:
Nghiên cứu phương pháp bàn tay nặn bột. Tìm giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” trong dạy học môn Khoa học lớp 4:
Học sinh lớp 4C Trường Tiểu học Ngư Lộc II năm học ………
Học sinh lớp 4B Trường Tiểu học Ngư Lộc II năm học ………
4.Phương pháp nghiên cứu
+ Phương pháp đọc tài liệu nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết
+ Phương pháp điều tra, thống kê số liệu.
+ Phương pháp quan sát, thực nghiệm.
+ Phương pháp tổng kết rút kinh nghiệm
- NỘI DUNG
- Cơ sở lí luận
Phương pháp dạy học “Bàn tay nặn bột” (tiếng Pháp là La main à la pâte – viết tắt là LAMAP; tiếng Anh là Hands-on, là phương pháp dạy học khoa học dựa trên cơ sở của sự tìm tòi – nghiên cứu, áp dụng cho việc dạy học các môn khoa học tự nhiên. Phương pháp này được khởi xướng bởi Giáo sư Georges Charpak (Giải Nobel Vật lý năm 1992). Theo phương pháp Bàn tay nặn bột, dưới sự giúp đỡ của giáo viên, chính học sinh tìm ra câu trả lời cho các vấn đề được đặt ra trong cuộc sống thông qua tiến hành thí nghiệm, quan sát, nghiên cứu tài liệu hay điều tra để từ đó hình thành kiến thức cho mình. Đứng trước một sự vật hiện tượng, học sinh có thể đặt ra các câu hỏi, các giả thuyết từ những hiểu biết ban đầu, tiến hành thực nghiệm nghiên cứu để kiểm chứng và đưa ra những kết luận phù hợp thông qua thảo luận, so sánh, phân tích, tổng hợp kiến thức.
Phương pháp Bàn tay nặn bột là tạo nên tính tỉ mỉ ham muốn khám phá và say mê khoa học của học sinh. Ngoài việc chú trọng đến kiến thức khoa học, phương pháp Bàn tay nặn bột cũng chú ý nhiều đến việc rèn luyện kỹ năng diễn đạt thông qua ngôn ngữ nói và viết cho học sinh.
Xác định kiến thức khoa học phù hợp với học sinh theo độ tuổi là một vấn đề quan trọng đối với giáo viên. Giáo viên phải tự đặt ra các câu hỏi như: Có cần thiết giới thiệu kiến thức này không? Cần thiết giới thiệu kiến thức này vào thời điểm nào? Cần yêu cầu HS hiểu kiến thức này ở mức độ nào? Giáo viên có thể tìm câu hỏi này thông qua việc nghiên cứu chương trình, sách giáo khoa và tài liệu hỗ trợ giáo viên (sách giáo viên, sách tham khảo, hướng dẫn thực hiện chương trình) để xác định từ hàm lượng kiến thức tương đối với trình độ cũng như độ tuổi của học sinh và điều kiện địa phương.
Phương pháp Bàn tay nặn bột dựa trên thực nghiệm và nghiên cứu cho phép giáo viên hiểu rõ hơn cách thức mà học sinh tiếp thu các kiến thức khoa học. Phương pháp Bàn tay nặn bột cho thấy cách thức học tập của học sinh là tò mò tự nhiên giúp các em có thể tiếp cận thế giới xung quanh mình qua việc tham gia các hoạt động nghiên cứu. Các hoạt động nghiên cứu cũng gợi ý cho Học sinh tìm kiếm để rút ra các kiến thức cho riêng mình, qua sự tương tác với các Học sinh khác cùng lớp để tìm phương án giải thích các hiện tượng. Các suy nghĩ ban đầu của học sinh rất nhạy cảm ngây thơ, có tính logic theo cách suy nghĩ của học sinh tuy nhiên thường là sai về mặt khoa học.
- Thực trạng trước khi áp dụng phương pháp bàn tay nặn bột
Năm học ………và năm học ………, tôi đều được được phân công dạy khối lớp 4, trường Tiểu học Ngư Lộc II, trong quá trình giảng dạy bản thân tôi nhận thấy có những thuận lợi và khó khăn sau:
a/ Thuận lợi:
Qua thực tiễn dạy học, bản thân tôi nhận thấy Phương pháp Bàn tay nặn bột là một phương pháp có tiến trình dạy rõ ràng, dễ hiểu, có thể áp dụng được trong các nhà trường Tiểu học. Quá trình thử nghiệm, áp dụng phương pháp Bàn tay nặn bột vào trong các lớp học, có thể nhận thấy sự ham thích của học sinh. Các em hứng thú với những hoạt động tìm hiểu kiến thức mới. Điều này chứng tỏ học sinh luôn ham thích được học tập, hăng say tìm tòi và sáng tạo.Thích khám phá những điều mới lạ.
Việc áp dụng phương pháp Bàn tay nặn bột vào giảng dạy môn Khoa học, tôi nhận được sự quan tâm, giúp đỡ nhiệt tình từ Ban giám hiệu nhà trường, chuyên môn nhà trường, đồng nghiệp, phụ huynh và đặc biệt là các em học sinh luôn giúp đỡ và đồng hành cùng tôi.
b/Khó khăn:
b.1/ Về đội ngũ giáo viên.
– Kiến thức chuyên sâu về khoa học của một số giáo viên cũng hạn chế. Vì vậy, giáo viên thường gặp nhiều khó khăn trong việc trả lời, giải đáp các câu hỏi cũng như khó khăn trong việc lí giải thấu đáo các thắc mắc của HS nêu ra trong quá trình học. Đây là một trở ngại rất lớn trong việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực nói chung và phương pháp Bàn tay nặn bột nói riêng.
– Giáo viên thường gặp nhiều khó khăn trong việc nêu ra tình huống mở đầu cho mỗi bài dạy bằng phương pháp Bàn tay nặn bột.
– Giáo viên còn lúng túng trong việc thiết kế và thực hiện tiến trình tiết dạy môn Khoa học có áp dụng phương pháp Bàn tay nặn bột.
– Việc áp dụng phương pháp Bàn tay nặn bột máy móc, kém hiệu quả.
– Lựa chọn và sử dụng thiết bị dạy học trong phương pháp Bàn tay nặn bột chưa phù hợp dẫn đến hiệu quả giờ dạy chưa cao.
– Làm thí nghiệm chiếu lệ, không thường xuyên.
b.2/ Về học sinh
– Các em chưa có thói quen kết hợp ghi chép trong quá trình tìm tòi, nghiên cứu.
– Một số học sinh chưa tự giác, tích cực tham gia các hoạt động học tập.
– Một số kĩ năng của học sinh rất hạn chế : kĩ năng giao tiếp, kĩ năng thực hành, kĩ năng tự giải quyết vấn đề, kĩ năng ra quyết đinh, kĩ năng suy nghĩ sáng tạo… Chính vì vậy mà hiệu quả giờ học chưa cao.
TÀI LIỆU LIÊN QUAN
- 8
- 103
- 1
- [product_views]
- 7
- 146
- 2
- [product_views]
- 4
- 162
- 3
- [product_views]
- 7
- 198
- 4
- [product_views]
- 9
- 108
- 5
- [product_views]
- 8
- 104
- 6
- [product_views]
- 5
- 176
- 7
- [product_views]
- 8
- 143
- 8
- [product_views]
- 4
- 102
- 9
- [product_views]
- 7
- 167
- 10
- [product_views]