SKKN Sử dụng đặc trưng thể loại kịch trong tiết Đọc văn “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” (Trích) của Lưu Quang Vũ nhằm phát huy năng lực cho học sinh lớp 12

Giá:
100.000 đ
Cấp học: THPT
Môn: Ngữ Văn
Lớp: 12
Bộ sách:
Lượt xem: 787
File:
TÀI LIỆU WORD
Số trang:
39
Lượt tải:
9

Sáng kiến kinh nghiệm “SKKN Sử dụng đặc trưng thể loại kịch trong tiết Đọc văn “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” (Trích) của Lưu Quang Vũ nhằm phát huy năng lực cho học sinh lớp 12” triển khai gồm các biện pháp nổi bật sau:

1.Tổ chức dạy học hướng đến phát triển năng lực người học
2. Từ việc đọc hiểu văn bản, học sinh định hình “chìa khóa” đọc – hiểu thể loại kịch.
3. Tích cực hóa đối tượng tiếp nhận, sân khấu hóa việc đọc hiểu văn bản kịch.

Mô tả sản phẩm

  1. PHẦN MỞ ĐẦU 
  2. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
  3. Cơ sở lý luận

        Điều IV – Luật Giáo dục được Quốc Hội thông qua ngày 02/12/1998 đã nêu rõ: “Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy, sáng tạo của người học, bồi dưỡng năng lực tự học, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên”. Chính vì vậy, việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực đã trở thành một yêu cầu bức thiết của sự nghiệp giáo dục hiện nay, đặc biệt giáo dục đang chú ý đến dạy học theo hướng phát triển năng lực, riêng với môn Văn là gắn với đặc trưng bộ môn. 

Quan điểm giáo dục dựa trên sự phát triển, nhất là phát triển về khoa học và công nghệ cho rằng “Dạy học là một quá trình gồm toàn bộ các thao tác có tổ chức và có định hướng giúp người học từng bước có năng lực tư duy và năng lực hành động với mục đích chiếm lĩnh các giá trị tinh thần, các hiểu biết, các kỹ năng, các giá trị văn hóa mà nhân loại đã đạt được để trên cơ sở đó có khả năng giải quyết được các vấn đề thực tế đặt ra trong toàn bộ cuộc sống của mỗi người học một cách sáng tạo và hiệu quả”.

Quan điểm này, ngoài nhiệm vụ tái hiện lại các giá trị mà nhân loại và cộng đồng đạt được, nó còn có nhiệm vụ giúp người người học phát triển năng lực để giải quyết các vấn đề thực tiễn trong cuộc sống một các sáng tạo và hiệu quả. Nó cho chúng ta thấy dạy học luôn gắn liền với thực tiễn và đi cùng sự phát triển của xã hội.

Chúng ta có thể thấy rằng: để đưa ra một khái niệm tổng quát và chính xác nhất về dạy học không phải là một việc đơn giản. Vậy chúng ta có thể hiểu khát quát như sau: “Dạy học là một quá trình gồm toàn bộ các thao tác có tổ chức và có định hướng giúp người học từng bước hình thành các năng lực cần thiết nhằm giải quyết các vấn đề thực tế đặt ra trong cuộc sống của mỗi người học một cách sáng tạo và hiệu quả

Đối với môn Ngữ văn, dạy học phát triển năng lực cần gắn liền với đặc trưng thể loại. Bởi thể loại là một trong những vấn đề cốt lõi của tác phẩm văn học, không có tác phẩm nào lại không thuộc về một thể loại nhất định. Người dạy học cần căn cứ vào đặc trưng thể loại từng văn bản để đưa ra những cách tổ chức dạy học phát triển năng lực riêng. Phương pháp này được đánh giá là ưu việt và có khả năng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, đồng thời, việc truyền thụ kiến thức cũng không bị áp đặt.

      Chương trình sách giáo khoa trước đây trình bày các văn bản văn học theo tiến trình lịch sử, nặng về văn học sử, minh hoạ cho văn học sử. Cách trình bày này hạn chế khả năng tự học của học sinh. Bởi, học sinh học văn bản nào thì biết văn bản ấy mà không có mối liên hệ với các văn bản khác cùng thể loại.

       Chương trình Ngữ văn hiện nay được biên soạn theo trục thể loại có kết hợp với tiến trình phát triển của lịch sử văn học, giúp học sinh không chỉ nắm được quá trình phát triển của văn học mà còn hiểu sâu, hiểu rõ, hiểu kĩ về văn bản, đi từ cụ thể đến khái quát. Học một văn bản thuộc thể loại này sẽ có kiến thức công cụ để tìm hiểu các văn bản khác cùng thể loại. Việc đổi mới chương trình theo nguyên tắc thể loại đặt ra một yêu cầu mới là phải có phương pháp, cách thức giảng dạy và học tập phù hợp theo đặc trưng thể loại. Hay nói một cách khác, đó là phương pháp dạy học tác phẩm theo đặc trưng thể loại.

  Nhà nghiên cứu Phan Ngọc với Kịch pháp Lưu Quang Vũ đã khẳng định: “Lưu Quang Vũ là nhà viết kịch lớn nhất thế kỷ này của Việt Nam, là một nhà văn hóa”[1, tr. 264]. Trong chương trình Ngữ Văn phổ thông, một số vở kịch của Lưu Quang Vũ đã được đưa vào chương trình giảng dạy, tiêu biểu là trích đoạn trong Hồn Trương Ba, da hàng thịt.                                                                                   

      2. Cơ sở thực tiễn

Ngày nay, dạy học phát triển năng lực không còn là một khái niệm xa lạ đối với hầu hết giáo viên. Tuy nhiên, không nhiều giáo viên có thể hiểu được một cách chính xác về khái niệm, đặc điểm của cách dạy học này. Hơn thế, trong nhiều nhà trường, việc dạy học vẫn rất cũ, chủ yếu chạy theo thành tích thi cử nên chưa chú trọng phát triển năng lực mềm, kỹ năng sống, tích hợp việc khám phá ra khả năng, góp phần hướng nghiệp cho học sinh. Vì vậy, chúng ta cần đổi mới cách dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh, đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của xã hội.

Nghiên cứu các tác phẩm văn học dựa trên các đặc điểm loại thể đã có lịch sử hàng nghìn năm từ thời cổ đại và được duy trì cho đến hôm nay với rất nhiều thành tựu. Trong khi đó, giảng dạy các tác phẩm văn học theo đặc trưng loại thể có lịch sử chưa lâu, xét trên cả thế giới cũng như ở Việt Nam vì các lí do sau: 

Thứ nhất, việc phân chia loại thể không thống nhất giữa các nhà nghiên cứu với những người dạy học tác phẩm, giữa những nhà nghiên cứu với người sáng tác, giữa người đọc với tác giả.

      Thứ hai, bản thân người dạy tác phẩm văn học trong nhà trường cũng không ý thức được lí thuyết về thể loại là một công cụ, một phương tiện để dạy tác phẩm văn học mà phần lớn chỉ hiểu rằng những lí thuyết về thể loại là tiêu chuẩn để phân loại tác phẩm.

Sau nhiều năm dạy học tác phẩm trong nhà trường, hiệu quả của việc dạy tác phẩm không như mong muốn thậm chí là hiệu quả ngày càng thấp đi, học sinh không thích học văn, không thích đọc văn. Nghịch lí này có nhiều nguyên nhân, trong đó một nguyên nhân quan trọng là sự đánh đồng giữa các loại hình thể loại (tự sự, trữ tình, kịch được dạy theo cùng một kiểu). Để khắc phục nghịch lí khi dạy học tác phẩm văn học trong nhà trường, ta cần phải tìm ra tất cả các nguyên nhân và giải quyết lần lượt các nguyên nhân ấy trong đó trả tác phẩm về đúng loại thể chỉ là một trong rất nhiều các giải pháp.

Trước khi đi vào đề tài, chúng tôi đã tiến hành khảo sát học sinh với các câu hỏi như sau:

Câu hỏi 1 Em có nhu cầu gì đối với môn học Ngữ văn nhằm đưa môn học này trở nên thiết thực hơn với cuộc sống?
Câu hỏi 2 Em hiểu thể loại văn học là gì? Nêu những “loại” và “thể” cụ thể?
Câu hỏi 3 Theo em, tại sao lại cần vận dụng kiến thức về thể loại văn học vào việc tìm hiểu một văn bản văn học?

Kết quả trả lời của học sinh:

– Với câu hỏi 1: Nhiều học sinh bộc lộ rằng không tha thiết với môn Ngữ văn bởi vì nó dạy những thứ cao siêu, không thiết thực đối với cuộc sống. Các em muốn môn học này thiết thực hơn, đặc biệt nhiều em đề đạt muốn môn học này góp phần định hướng cho mình phát hiện ở bản thân những năng khiếu về văn học, nghệ thuật…, giúp các em có thể dùng Văn để phục vụ cuộc sống và định hường nghề nghiệp (như nghề giáo, nghề báo chí,…)

– Với câu hỏi 2: Đa số học sinh nhớ lơ mơ về kiến thức thể loại văn học, không định dạng rõ rệt ranh giới giữa “loại” và “thể”, chưa gọi tên chính xác “loại”, “thể” cụ thể.

– Với câu hỏi 3: Học sinh chưa hiểu vai trò “chìa khóa” quan trọng của kiến thức về thể loại trong việc vận dụng vào đọc hiểu văn bản. Đa số các em trả lời chung chung, thiếu cụ thể.

Nhận thấy tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy học Ngữ văn ở trường trung học phổ thông, chúng tôi quyết định chọn đề tài “Sử dụng đặc trưng thể loại kịch trong tiết Đọc văn “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” (Trích) của Lưu Quang Vũ nhằm phát huy năng lực cho học sinh lớp 12“. Với đề tài này, chúng tôi hi vọng sẽ góp thêm một khía cạnh nhỏ vào vấn đề đang được bàn luận, đóng góp thêm một hướng đổi mới, tiếp cận tác phẩm kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, tạo thêm hứng thú cho các em trong mỗi giờ học Ngữ văn, giúp các em hiểu được các giá trị của một tác phẩm văn học được đánh giá xuất sắc.

II. PHẠM VI, MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

1. Phạm vi nghiên cứu

      Đề tài nghiên cứu trong phạm vi đặc trưng của Hồn Trương Ba, da hàng thịt trong hệ thống thể loại kịch. Khảo sát qua một đoạn trích cùng tên trong sách giáo khoa Ngữ văn lớp 12, Nhà xuất bản Giáo dục.

2. Mục đích nghiên cứu

     Trên cơ sở lí thuyết tiếp nhận, lí thuyết đọc hiểu, người viết chỉ ra đặc trưng cơ bản của Hồn Trương Ba, da hàng thịt  trong hệ thống kịch, từ đó, đặt ra cách tiếp cận đoạn trích phù hợp, nhằm góp một phần nhỏ vào việc làm sáng tỏ vấn đề tiếp nhận tác phẩm theo đặc trưng thể loại thông qua việc đọc – hiểu theo hướng phát triển năng lực người học. Đồng thời, chúng tôi muốn góp phần tích cực vào việc đổi mới phương pháp dạy học tác phẩm văn học trong trường trung học phổ thông.

III. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1. Phương pháp phân tích

2. Phương pháp khảo sát, tìm hiểu, phân loại

3. Phương pháp thống kê

4. Phương pháp so sánh hệ thống

5. Phương pháp thực nghiệm

       

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

12
Lịch
4.5/5
TÀI LIỆU WORD

Quản lý
4.5/5
TÀI LIỆU WORD

100.000 

Theo dõi
Thông báo của
guest
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
Set your categories menu in Theme Settings -> Header -> Menu -> Mobile menu (categories)
Shopping cart

KẾT NỐI NGAY VỚI KIẾN EDU

Chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe và đưa ra giải pháp phù hợp nhất cho vấn đề của bạn.

0886945229

Email

kienedu.com@gmail.com

Đây chỉ là bản XEM THỬ - khách hàng vui lòng chọn mua tài liệu và thanh toán để nhận bản đầy đủ

TẢI TÀI LIỆU

Bước 1: Chuyển phí tải tài liệu vào số tài khoản sau với nội dung: Mã tài liệu

Chủ TK: Ngô Thị Mai Lan

STK Agribank: 2904281013397 Copy
* (Nếu khách hàng sử dụng ngân hàng Agribank thì chuyển tiền vào STK Agribank để tránh bị lỗi treo giao dịch)
STK TPbank: 23665416789 Copy
tài khoản tpbank kienedu

Bước 2: Gửi ảnh chụp giao dịch vào Zalo kèm mã tài liệu để nhận tài liệu qua Zalo hoặc email

Nhắn tin tới Zalo Kiến Edu (nhấn vào đây để xác nhận và nhận tài liệu!)